چکیده برخی از آراء فلسفی علامه طباطبایی ویژه آزمون دکتری

[block]0[/block]

آنچه در این نوشته گردآوری شده است خلاصه ای تیتر وار و گذرا از نظرات اختصاصی و ابداعات فلسفی علامه طباطبایی است که در آثار فلسفی ایشان همچون بدایه و نهایه، تعلیقات اسفار و روش رئالیسم نگاشته شده است که جهت اختصار به منبع کلام اشاره ای نمی شود. ضمن آنکه برخی از موارد آراء اختلافی ایشان با سایر حکما بالاخص مرحوم آخوند می باشد و برخی دیگر مربوط به نوآوری های ایشان دارد که سابقه ای در متون فلسفی نداشته است.

این مجموعه مختصر می تواند مورد استفاده دوستان گرامی که تمایل به شرکت در آزمون های کارشناسی ارشد و دکتری رشته های فلسفه و کلام دارند مورد استفاده قرار گیرد.

پیشاپیش از کلیه کم و کاستی های مطلب عذر خواهی می نمایم و امیدوارم اشتباهات و کمبودهای مطلب را سروران گرامی تصحیح و تکمیل نمایند.

خواهشمندم با توجه به زحمتی که برای تهیه این متن کشیده شده است از کپی برداری جزی یا کلی – چه با ارجاع و چه بدون آن – خودداری نمایید.

این مقاله کاملا رایگان می باشد و  هر گونه سوء استفاده و کسب درآمد از این مقاله و کلیه مقالات قرار گرفته در سایت به هر نحو و برای هر شخص یا موسسه ای شرعاً حرام می باشد.

      1. مُطابَق قضایا ذهنیه خود ذهن است در حالی که مطابَق قضایای خارجیه و حقیقیه بتیه عالم خارج است و مطابَق قضایا حقیقیه غیر بتیه نفس الامر می باشد.
      2. نفس الامر اعم از هر نوع ثبوت و ظرفی است لذا شامل هر سه گروه می شود.
      3. وجود رابط در قضایای مرکبه خارجیه، عینی است.
      4. توانایی انجام امور متناقض نما، مربوط به ذهن است که قابلیت مجازگرایی دارد.
      5. قضایای هلیه بسیطه دارای رابط و نسبت نیستند.
      6. علاوه بر حمل شیء بر خودش و حمل تعریف(جنس + فصل) بر معرف، حمل جنس بر نوع و حمل فصل بر نوع را حمل ذاتی اولی می داند.
      7. ایشان برهان شبه لمی را قبول ندارند، زیرا علیت را امر واقعی خارجی می دانند، لذا می فرمایند برهان لمی در فلسفه کاربرد ندارد و در مسائل فلسفی تنها برهان إن مطلق که همان پی بردن از سیر از متلازم به متلازم دیگر است،کاربرد دارد. لذا نه در موضوعات فلسفی و نه در محمولات آن علت نداریم بلکه تنها لوازم وجود اند که با یکدیگر تلازم دارند.
      8. در بحث تشکیک ضابطه ای ارائه شده از طرف آخوند را ناقص دانسته و می فرماید: در مواردی همچون علم و قدرت که هر دو حقیقت وجودی هستند، کثرتی وجود دارد که به شدت و ضعف نمی باشد، لذا باید گفت: ضابطه اصلی در تشکیک این است که ما به الامتیاز عین ما به الاشتراک باشد. حال اگر اختلاف مراتب و شدت و ضعف مطرح باشد تشکیک طولی خواهد بود و در غیر این صورت تشکیک عرضی می باشد. همچنین بر خلاف مشائیین که تشکیک را در مفاهیم مشتق قبول دارند، در هیچ مفهومی قائل به تشکیک نمی باشند.
      9. مفاهیم و بدیهیات عقلی از امور حسی انتزاع می شوند.

[member]

    1. بین قبول به معنای انفعال و قبول به معنای اتصاف به مفهومی که از ذات شی انتزاع می شود، فرق است.
    2. در روش جدید رابطه قوه و فعل را از طریق رابطه بین قابل و مقبول اثبات نموده اند.
    3. ترکیب ماده و صورت را ترکیب اتحادی می دانند.

  1. حرکت قطعیه و توسطیه را دو اعتبار از یک واقعیت خارجیه ـ امر ممتد خارجی ـ می دانند که هر دو در خارج موجودند.
  2. فاعل حرکت در حرکت های عرضی در اعراض مفارق را طبیعت شیء و فاعل حرکت های جوهری و عرضی را در اعراض لازم، همان فاعل ایجاد کننده جسم می دانند.
  3. هر شیء ساکن در مکان، متحرک در مقوله أین است.
  4. تمام حرکات محسوس که در عالم وجود دارد در واقع حرکت در حرکت است، یعنی حرکت جسم متحرک در أین است.
  5. از آنجا که جوهر حرکت می نماید و اعراض در همه شئون تابع جوهر اند پس اعراض نیز حرکت می نمایدحتی اگر به ظاهر ساکن باشند لذا در کلیه اعراض حرکت جائز است، پس حرکت در متی، فعل، انفعال، اضافه و جده نیز راه دارد.
  6. اتصاف کلیه مقولات به حرکت اتصاف حقیقی و بالتبع است نه بالعرض آنگونه که آخوند فرموده است.
  7. مقوله های اضافه و جده اصالت ندارند، و مقوله أین به مقوله وضع باز می گردد لذا از نظر ایشان نه مقوله داریم.
  8. ایشان کلیه علوم را حضوری می داند زیرا علم حصولی نیز منتهی به علم حضوری خواهد شد.
  9. در نظر ایشان علم کاشف از معلوم بالذات است نه معلوم بالعرض.
  10. علم فعلی خداوند به اشیاء را همچون ملاصدرا به دو دسته علم به مجردات که همان وجودشان نزد خداوند است و علم به مواد که بوسیله عقول است تقسیم می نمایند.
  11. فاعل بالجبر و بالعنایه به واقع همان فاعل بالقصد است. و شق جدیدی نیست.
  12. وجود ذهنی غایت شرط فاعلیت فاعل است نه علت فاعلیت فاعل.
  13. ایشان صفات فعل یا همان صفات اضافه محضه را در خداوند زائد بر ذات می داند.
  14. اراده الهی را صفتی مستقل به شمار نمی آورد بلکه آن عین علم الهی می داند.
  15. مفیض صور عقلی جوهر مفارق است.
  16. ادراک در نظر ایشان همان مشاهد مستقیم امور مجرده مستقله است.
  17. امکان استقبالی از نظر ایشان معنا ندارد زیرا در واقع تفاوتی بین گذشته و آینده نیست.
  18. امکان استعدادی به وجود خارجی موجود است.
  19. برهان تضایف ملاصدرا بر اثبات اتحاد عاقل و معقول تمام نمی باشد.
  20. مناط حاجت ممکن به علت امکان ماهوی است نه امکان فقری که آخوند فرموده است.
  21. ایشان عدم محال بودن تسلسل تنازلی را که میرداماد مطرح نموده است نمی پذیرد.
  22. در بحث حدوث دهری، قبل و بعد را مجامع می داند.
  23. علاوه بر حمل اولی ذاتی و حمل شایع صناعی، حمل دیگر به نام حمل رقیقه بر حقیقه داریم که مشکل حمل بسیط الحقیقه را با آن حل نموده اند. به این معنا که هر چه بر حقیقت مطلق حمل شود به صورت رقیقه بر محدود ها حمل می شود اما هر چه از حقیقت مطلق سلب شود لزوماً از رقیقه سلب نمی شود.
  24. مجموعه عالم دارای ماهیت نوعیه نیست هر چند یک نوع وحدتی در آن وجود داشته باشد.
  25. ادراکات اعتباری همه قضیه خبری کاذبه هستند.

[/member]

۵ دیدگاه برای “چکیده برخی از آراء فلسفی علامه طباطبایی ویژه آزمون دکتری”

زینب بهمن ۵ام, ۱۳۹۳ در ۳:۱۲ ب.ظ

یک سوال
به نظر شما فقط خوندن چکیده دردی رو دوا میکنه ؟یا نه متن کتاب باید مو به مو خونده بشه و فقط چکیده ها رو پر رنگ تر به خاطر داشته باشیم؟

علی رستمیانی بهمن ۵ام, ۱۳۹۳ در ۳:۱۴ ب.ظ

سلام
قاعدتا چکیده ها برای یادآوری است کسی که متن رو قبلا خوب نخونده است الان چکیده هم بدردش نمی خوره
اما اگر دقت کرده باشید حدود یک سوم سوالات در خصوص نظرات خاص افراد است و آنچه که گذاشتم نظرات خاص علامه است نه چکیده نهایه
قصد من جواب دادن به تک سوالات نظره علامه است
فکر کنم با همین دو صفحه بشه به یک سوال که از نظرات علامه میاد جواب داد
ضمن اینکه متن پر از لغات و اصطلاحات پرکاربرد و حتی استدلالات فلسفی است که باید برای فهم مطلب مرور شود، که یادآوری آنها می تواند بسیار مفید باشد.

مهدی و علیرضا بهمن ۹ام, ۱۳۹۳ در ۱۲:۴۲ ب.ظ

سلام و عرض خسته نباشید
مثل موارد گذشته، این اطلاعات نیز بسیار مفید و کاربردی بود. از زحمتتان تشکر می کنیم.
از چکیده نظرات اشراق هم استفاده فراوان کردیم و بی صبرانه منتظر چنین تحقیقی در مورد مشائیون و اصحاب متعالیه هستیم.

علی رستمیانی بهمن ۹ام, ۱۳۹۳ در ۱:۵۰ ب.ظ

سلام و تشکر
انشالله مفید بوده باشد
تمام سعی خود را می نماییم که این دو جزوه هم نوشته شود
اما اگر هر کدام از دوستان جزوه یا دست نوشته ای در این زمینه دارند نیز با کمال میل استقبال می نمایم
موفق باشید

صامی آذر ۶ام, ۱۳۹۵ در ۹:۲۹ ب.ظ

باسلام
آیا علامه طباطبایی در دیدگاه توحیدی خود قائل به توحید خاصی یا عامی است؟
لطفا منبع ذکر کنید ممنونم

پاسخ دهید

دیدگاه شما


بهینه سازی پوسته : پک سنتر
آماده شده توسط : ماندگار وب